10%

75 jaar later

wij blijven gedenken

By Ilona Pullens

August 30^th, 2020

15 augustus 1945, het lijkt zo lang geleden. Vervlogen tijden, andere tijden. Geen vergeten tijden. Een oorlog vergeet je niet. Geen enkele afschuwelijke gebeurtenis die jou overkomt vergeet je. Je kunt er wellicht mee leren leven. De één lukt dat beter dan de ander. En misschien wil je er, hoe dan ook, juist door leven.

De geest overwint

Iedereen die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt heeft een eigen ervaring, een eigen verhaal. Elk verhaal is er één om verteld, bewaard en gedeeld te worden. Tijdens de herdenking op 15 augustus 2020 sprak Maddy Batelaan de mooie woorden:

Vertrouw ons met uw verhaal. Wij dragen het verder.

En zo is het. Door ze te vertellen, door ze te delen, vergeten wij niet. De gruwelijkheden die wij als mensen elkaar aandoen. De overlevingsdrang, de moed, de strijd, de ontberingen, de flexibiliteit en het aanpassingsvermogen.

Geef kleur aan je verleden

Elk jaar in augustus wordt op verschillende plaatsen, op verschillende momenten, stil gestaan bij het uiteindelijke einde van de Tweede Wereldoorlog, 15 augustus 1945, de capitulatie van Japan. Het einde van deze oorlog, eindelijk ook in Nederlands-Indië. Een einde aan de jappenkampen, een einde aan de dwangarbeid aan de dodenspoorwegen Birma-Siam en Pakan Baroe.

Nog maar weinigen kunnen die tijd uit eigen ervaring navertellen. We kunnen ons nauwelijks nog voorstellen hoe het was. Een moeilijke tijd, ook na de 15e. In veel kampen werd de boodschap pas dagen na deze datum ontvangen. Een vliegtuig met pamfletten vloog soms pas op de 23e over. En juist die laatste weken was het zo zwaar, er was zo weinig eten, zoveel ziekte, er stierven zo velen. En dan voor de overledenen de laatste reis, op de ossenkar, begeleid tot de poort, niemand wist waar de doden heen gingen. Een afschuwelijke afscheidstocht.

Als het leven door terreur een vijand wordt, komt de dood als goede vriend

Door corona waren de herdenkingen dit jaar anders. Natuurlijk veel minder aanwezigen, gepaste afstand, geen samenzijn. Maar zowel de herdenking op 15 augustus in Den Haag, als de herdenkingen van de vrouwen- en jongenskampen, als de herdenking van de spoorwegen Birma-Siam en Pakan Baroe op Bronbeek te Arnhem waren daardoor heel bijzonder.

De oproep om vooraf bloemen te bestellen voor bij de monumenten, samen te kijken naar de uitzendingen en beelden, foto’s te delen, samen te eten, samen een kaars aan te steken. Het versterkte de samenhorigheid.