Een oud KNIL soldaat, oud Birma-spoorwegwerker, 95 jaar, herstellende van een heupoperatie, is vandaag weer mijn beste maatje. De wandelstok mee: "Het is toch wat, ik had mij voorgenomen nooit zo strompelend als een oude man naar een herdenking te gaan. Maar ook nu stel ik mijn grenzen bij....".
De klokken luiden. Ook hier wordt het stil. Veel aanwezigen, oud, veteraan en jong. Hannah wordt geïntroduceerd. Een jonge dame, die vanaf haar derde jaar in Nederland woont. Haar ouders en overgrootouders Duits. Dit vertelt zij ons heel onbevangen, met vanaf het begin een gebroken stem. In vloeiend Nederlands. Zij is immers Nederlands. Maar ach jee, hoe neemt zij ons allen mee in haar nare en oneerlijke strijd. De herinneringen aan het leed in Nederland, door de oorlog veroorzaakt, voelt zij als jonge, ver naoorlogse Duitse, persoonlijk. Zij vertelt slechts wat zij ervaart en voelt. Hoe haar worsteling is. Velen zijn nu niet alleen stil, maar sniffen en knipperen. Ook dit is spiegelend herdenken. Een binding ontstaat. De mensen die als een groep onbekenden op klapstoetjes zijn neergestreken, verenigen zich in een ovatie van applaus. Een ovatie. Bij een herdenking.
Herdenken spiegelt en verbindt
Mijn maatje, zelf zo geconfronteerd met de Japanse tirannie, herdenkt veel bekenden. Begraven op verschillende erevelden, verdeeld over de wereld. We bespreken al jaren zoveel van zijn ervaringen. Ik slurp ze op. Geluk, verdriet en plezier wisselen elkaar af. Ook vandaag. Herinneringen delen, brengt je heel dicht bij elkaar. Daar ben ik mijn oude lieve maatje eeuwig dankbaar voor.